Landduinen in Averbode Bos & Heide.

Een typisch landschapselement in Averbode Bos & Heide zijn de landduinen en de vennen, bijvoorbeeld in de buurt van Turnhoutsebaan.  Tijdens de recent gestarte "Demercursus" van Regionaal Landschap Noord-Hageland werd de ontstaansgeschiedenis van de Demervallei en het omringende landschap op een boeiende manier uit de doeken gedaan door Luc Vervoort, medewerker voor het Life project bij Natuurpunt. Het ontstaan van deze duinen hangt nauw samen met het ontstaan en ontwikkeling van de Demervallei.

Tijdens de jongste ijstijd van het Pleistoceen (tijdvak van 1.8 miljoen jaar geleden tot 10 000 jaar geleden) installeerde zich een hogedrukgebied boven Scandinavië dat ijskoude noordenwinden naar onze streken stuurt. Deze droge luchtstromen transporteerden losliggende bodemdeeltjes (zand en leem) naar het zuiden en vulden de diep ingesneden ijstijd-valleien.  Het zwaardere zand sloeg eerder neer, vooral in de kempen, het leem werd verder geblazen tot de streek die we nu kennen als het Haspengouw.
In het laatglaciaal (ongeveer 14 000 tot 10 000 jaar geleden) veranderde de windrichting van het NO naar het ZW en stopte de aanvoer van vers dekzand. De ZW-winden verplaatsten het dekzand gedeeltelijk naar de valleien. Later verstuifden deze sedimenten tot landduinen of tot dekzandruggen met een WO-oriëntatie. Vandaar dat duingebieden vaak aansluiten bij de randen van valleien, zoals in dit geval bij de Demervallei. Door uitwaaiing van het zand tot op het niveau van de watertafel ontstonden er plaatselijke vennen.

In Averbode Bos & Heide worden momenteel een gedeelte van deze duinen en enkele vennen afgerasterd.  Het is de bedoeling om de toch aanzienlijke recreatiedruk hier in een gedeelte weg te nemen, wat toch wel nodig is om zeldzame vogelsoorten een veilige rust- en broedplaats te verzekeren.

Zicht op het ven "NooitGedacht", dit ven dankt zijn naam aan het feit dat men bij de herinrichting "nooit gedacht" had dat zich hier een ven zou vormen.  Een illustratie hiervan is het feit dat bij de oorspronkelijke herinrichtingsplannen, één van de wandelpaden door het huidige ven liep...

Koude ochtend in Averbode Bos & Heide

Vanmorgen vóór zonsopkomst een wandeling gemaakt in Averbode Bos & Heide.  De vennen langs de Langestraat hebben het grootste deel van het jaar droog gestaan maar de natte winter heeft ze opnieuw gevuld, wat voor mooie beelden zorgt.  Bijkomende charme deze ochtend was de zang van de Boomleeuweriken die er vroeg op het jaar aan beginnen.  Op 4 verschillende plaatsen kon je ze met hun jubelende zang de opkomende zon horen begroeten, een mooi moment en een treffende illustratie van het succes van de herinrichting van het gebied.

This morning I took a walk before sunrise in Averbode Bos & Heide (B).  The fenns along the Langestraat were dry for most of the year, but the wet winter filled them up, making for beautifull images.  An additional charm this moring was the song of  Woodlark, which starts early in the year.  On 4 differrent spots their jubilant song greated the rising sun, a striking illustration of the succes of the redevelopment of these parts.

Pontische Meeuw Achter Schoonhoven

Op zondag 8 februari 2015 verbleef er een adulte Pontische Meeuw (Larus Cachinnans) op de vijver van de camping in "Achter Schoonhoven" (Aarschot (B)).  Deze soort is eerder zeldzaam in de demervallei, de website waarnemingen.be bevat slechts 3 waarnemingen van de soort in de laatste 5 jaar. Het is een grote meeuw, gelijkend op de veel algemenere Zilvermeeuw (Larus Argentatus) maar slanker, met een dunnere snavel.  Een donker oog en geelgroene poten zijn verdere kenmerken.  
Van origine komt deze meeuw voor rond de Zwarte Zee en de Kaspiche Zee maar ze lijkt zich uit te breiden in noordwestelijke richting. Sommige vogels brengen de winter door aan de kust van de Noordzee, dan is de kans om er bij ons één te zien het grootst.

Tussen Kokmeeuwen

In de vlucht

Van links naar rechts Kokmeeuw, Pontische Meeuw, Stormmeeuw en opnieuw Kokmeeuw

Overstroming Achter Schoonhoven

Door de aanhoudende regen van begin januari steeg het peil van de Demer zodanig dat de weiden en velden in de vallei onder water liepen.  In het verleden kwamen hier nogal eens wat watervogels op af, je kon dan al eens Kolganzen, Wilde Zwanen en zelfs Kleine Zwaan waarnemen.  Dit keer bleven de zeldzame vogels achterwege maar de hoge Demerstand en de ondergelopen vallei zorgen voor enkele mooie winterse beelden.

Soms waande je je in de Bieschbosch.

Achter Schoonhoven

Kloosterbeemden

De Kloosterbeemden zijn een deel van de Demervallei tussen Testelt en Zichem, ingesloten tussen de Demer en de spoorlijn Leuven-Hasselt.  Het is een mooi en rustig gebied met rietvelden, weilanden, struiken en enkele vijvers.  Ook tijdens de winter kun je er mooie waarnemingen doen.

The Koosterbeemden are a part of the valley of the Demer between Testelt and Zichem, enclosed by the Demer and the railroad that connects Leuven and Hasselt.  It's a beautiful and quiet area with reedlands, pastures, bushes and a few ponds.  During the winter period there's a lot to be observed.

De kerk van Zichem

The church of Zichem

Sihouetten boven het riet

Silhouets above the reedbed

Weiland

Pasture

Boomkruiper (Certhia Brachydactyla)

Treecreper

Grote Bonte Specht  (Dendrocopos major)

Great Spotted Woodpecker

Putter (Carduelis carduelis)

European Goldfinch

Krakeend (Anas strepera)

Gadwall

Herfst in Averbode Bos & Heide

Autumn in Averbode Bos & Heide

Hoewel het gebied het jaar rond blijft verbazen met z'n soortenrijkdom en landschappelijke schoonheid, doet de invallende herfst met z'n mistige ochtenden nog meer z'n best om de bezoeker te verwonderen. Even voor zonsopgang kleurt het landschap op enkele minuten van blauw grijs over oranje naar goudgele tinten.

Although the area astound year round with its diversity and scenic beauty, the arrival of autumn, with its misty mornings, impresses the visitor even more.  In the minutes before sunrise the scenery turns from blue and gray over orange to golden.

Het najaar is ook de periode waarin miljoenen vogels naar het zuiden migreren.  In het schitterende kader van Averbode Bos & Heide wordt dan, sinds een paar jaren, een trektelpost bemand.  De trektellers trachten alle overvliegende vogels op naam te brengen en te tellen. De resultaten worden verzameld op http://www.trektellen.nl/ , samen met die van tientallen posten in binnen-en buitenland.

Autumn is also the time when millions of birds migrate south.  In the amazing setting of Averbode Bos & Heide a migration count point is being manned since a few years.  The results are collected on  http://www.trektellen.nl/ , together with those of dozens of other points within and abroad

Voor de ingewijden, op deze morgen hield Freddy Saenen het trektel-fort recht...

Muzikaal literaire wandeling door Zichem en de Demerbroeken

Op zondag 22 september nam Lennaert Maes een 30-tal wandelaars op sleeptouw doorheen Zichem en de Demerbroeken.  In 2011 namen Lennaert en Andries Boone de "Soundtrack van de Demerbroeken" op.  Een heerlijke CD met tijdloze muziek, geinspireerd op de landschappen en de geschiedenis van de Demerbroeken en op de boeken van Ernest Claes.
Tijdens de wandeling bracht Lennaert op verschillende plaatsen nummers uit de CD, vertelde verhalen en las voor uit het oeuvre van Ernest Claes.  Spijtig genoeg kon Andries er niet bij zijn op deze wandeling.

Na een korte kennismaking startte de wandeling aan het station van Zichem

Aan de Maagdentoren bracht Lennaert het gelijknamige nummer dat de legende van de toren - een edelman liet er zijn dochter ombrengen omdat ze haar hart verloor aan een eenvoudige soldaat - mooi in een lied samenvat.

De Maagdentoren

 De kiosk op het marktplein in Zichem was de volgende halte.   Jochen Smets is de organisatorische duizendpoot achter de wandelingen en de CD opnames.

 Aandachtig publiek

Op de kiosk ging de aandacht naar de fanfare "De Sint Jansvrienden" uit Averbode.  Ernest Claes beschreef het reilen en zeilen van deze fanfare.  De animositeit die vroeger tussen "die van Averbode" end "die van Zichem" heerste, bestaat zelfs vandaag nog.  Het mooie nummer "De Vrienden van Sint Jan" sloot dit intermezzo af.
Van de kiosk ging het naar de kerk van Zichem, met een passage over Pastoor Munte en het nummer "Vrees het woord".

 In de tuin van het Ernest Claes huis en het Natuurpunt Bezoekerscentrum, werden de dorstigen gelaafd met een Paternoster Bruin of Tripel, een streekbier dat erg in de smaak viel.

In de tuin luisterden we naar "Hier woon ik"

 Hierna trokken we het "Broek" in, de beemden langs de Demer die het natuurreservaat "De Demerbroeken" vormen.  Kludde, een geest, half hond, half mens, kun je 's nachts in de bossen tegenkomen.  Hij volgt zijn slachtoffer dat niet kan ontkomen, en springt dan op z'n rug waarna hij de ganse nacht moet gedragen worden.

 Aan de uitkijktoren van natuurpunt speelt Wannes Raps de hoofdrol, een legendarische stroper, zwerver en vrijdenkende levensgenieter die aan de kost komt door allerlei diensten aan te bieden bij de boeren in de streek.

De wandeling werd afgesloten met de "Liefdesdans", een verhaal over een verloren liefde dat zich afspeelt in de zomerse beemden rond Zichem.
De organisatoren zijn vast van plan volgend voorjaar nog meer wandelingen te organiseren, een aanrader.  Op de website http://demerbroeken.com/ vind je meer info.